Strefa eksperta

Wymiana oleju po dotarciu silnika – kiedy i jak zrobić pierwszą wymianę?

Dlaczego pierwsza wymiana oleju po dotarciu silnika jest tak ważna?

Po przejechaniu pierwszych kilku tysięcy kilometrów poziom metali i innych cząstek zanieczyszczeń jest nawet kilkukrotnie wyższy niż po ustabilizowaniu pracy jednostki. Jest to naturalny efekt dopasowywania się współpracujących elementów – pierścieni tłokowych, cylindrów, panewek czy kół rozrządu – których powierzchnie stopniowo się wygładzają. W tym okresie silnik pracuje w warunkach przyspieszonego zużycia, ponieważ zanieczyszczenia krążące w układzie smarowania mogą przyspieszać ścieranie materiału i w dłuższej perspektywie wpływać na kondycję jednostki.

Usunięcie oleju po docieraniu i zastąpienie go świeżym produktem o odpowiedniej klasie lepkości SAE i wysokiej odporności na utlenianie ogranicza ryzyko przedwczesnych uszkodzeń oraz stabilizuje warunki pracy silnika. Warto przy tym zaznaczyć, że nie jest to obowiązkowa czynność serwisowa, ponieważ zdecydowana większość nowych aut trafia do sprzedaży już ze wstępnie dotartymi silnikami. Mimo wszystko takie jednostki wymagają specjalnego traktowania, dlatego powinno się rozważyć również wcześniejszą wymianę oleju silnikowego.

Zobacz również: Wymiana oleju – kiedy i w jaki sposób? Poradnik krok po kroku 

Kiedy wykonać pierwszą wymianę oleju po dotarciu silnika?

W instrukcjach obsługi nowoczesnych samochodów harmonogram obejmuje standardowe interwały wymiany oleju. Producenci zakładają, że zastosowane oleje spełniają wysokie wymagania jakościowe (np. ACEA lub API) oraz specyfikacje producenta, a silnik został wstępnie dotarty na linii produkcyjnej.

Mimo tego w dokumentacji często pojawiają się zalecenia dotyczące ograniczenia obciążeń w pierwszych kilometrach, np.:

l  unikania bardzo wysokich obrotów;

l  rezygnacji z jazdy z pełnym obciążeniem;

l  powstrzymywanie się od wykorzystywania wszystkich osiągów jednostki.

Z tego względu pierwsza wymiana oleju powinna być planowana zawsze w zgodzie z instrukcją obsługi, a wszelkie dodatkowe działania – po konsultacji z serwisem, który zna specyfikę danej konstrukcji silnika. Często rekomenduje się wykonanie pierwszej wymiany oleju po zakończeniu wstępnego etapu docierania (pomiędzy 1000 a 3000 km przebiegu). Oprócz tego warto rozważyć wymianę filtra oleju już po ok. 1000 km, co pozwala usunąć część nagromadzonych w nim cząstek metali powstałych podczas docierania.

W przypadku silników o wysokiej mocy, jednostek turbodoładowanych lub silników po kapitalnym remoncie[2]  często zaleca się jeszcze bardziej ostrożne podejście, z wcześniejszą wymianą oleju i bardziej regularną kontrolą jego stanu. Takie działania mogą być traktowane jako inwestycja w długoterminową trwałość jednostki napędowej, nawet jeśli formalnie producent nie wymaga odrębnej wymiany po docieraniu.

Orientacyjne przebiegi pierwszej wymiany oleju

Poniższa tabela prezentuje przykładowe zakresy przebiegu, w których najczęściej rozważa się pierwszą wymianę oleju po docieraniu silnika.

Jak wygląda docieranie silnika w rzeczywistym użytkowaniu?

Jak wspomniano, nowoczesne jednostki napędowe są w dużym stopniu docierane jeszcze na etapie produkcji. Przed zamontowaniem w pojeździe silnik bywa uruchamiany, testowany i wstępnie obciążany. Nie oznacza to jednak, że proces dopasowywania się elementów nie zachodzi dalej – pierwsze kilometry eksploatacji całego samochodu są wciąż okresem podwyższonego zużycia.

Typowe zalecenia dotyczące stylu jazdy w tym czasie obejmują unikanie długotrwałego utrzymywania jednej prędkości obrotowej, rezygnację z pełnego obciążania silnika i stopniowe zwiększanie obciążeń wraz ze wzrostem przebiegu. Aby wychwycić ewentualne nieprawidłowości, często rekomenduje się także regularną kontrolę poziomu oleju, przykładowo co kilkadziesiąt lub kilkaset kilometrów.

Jak wykonać pierwszą wymianę oleju po dotarciu?

Przed pierwszą wymianą oleju konieczne jest ustalenie parametrów produktu zalecanego przez producenta pojazdu – klasy lepkości SAE (np. SAE 0W-20, SAE 5W-30) oraz klasy jakościowej oleju wraz z wymaganymi aprobatami/specyfikacjami konstruktorów. Zaleca się także wykorzystanie odpowiedniego filtra oleju – zgodnego z konstrukcją silnika – ponieważ jego zadaniem jest zatrzymywanie cząstek metali i innych zanieczyszczeń powstających w okresie docierania.

W podjęciu decyzji o konkretnym produkcie pomocne jest narzędzie ORLEN OIL Dobierz olej, które po wyborze marki, modelu i wersji silnikowej lub wpisaniu numeru VIN  wskazuje rekomendowane oleje oraz ich najważniejsze parametry. Dzięki temu dobór oleju silnikowego oraz, w razie potrzeby, oleju przekładniowego może zostać oparty na aktualnych danych zgodnych z wymaganiami producenta samochodu.

Procedura wymiany oleju

Schemat wymiany oleju, niezależnie od tego, czy jest to pierwsza wymiana po docieraniu, czy kolejna czynność serwisowa, obejmuje kilka podstawowych kroków.

1.     Najpierw silnik jest doprowadzany do roboczych warunków pracy, aby olej miał odpowiednią płynność i łatwiej opuszczał układ smarowania.

2.     Następnie spuszczany jest zużyty olej, demontowany i wymieniany filtr oleju, a po zamontowaniu korka spustowego lub kasety filtra wlewany jest nowy olej w ilości zgodnej z dokumentacją techniczną.

3.     Po krótkiej pracy silnika sprawdzany jest poziom oleju i w razie potrzeby dokonuje się jego korekty, a także kontroluje ewentualne wycieki.

Zużyty olej oraz filtr powinny trafić do punktu zbiórki odpadów niebezpiecznych lub warsztatu, który zapewnia zgodne z przepisami zagospodarowanie tych materiałów. Jest to istotne zarówno z punktu widzenia ekologii, jak i bezpieczeństwa.

Po wymianie – kontrola i dalsze postępowanie

Po pierwszej wymianie oleju po docieraniu zaleca się okresową kontrolę poziomu oleju oraz obserwację, czy silnik nie zużywa go w sposób odbiegający od normy przewidzianej przez producenta. Kolejne wymiany oleju najczęściej odbywają się już zgodnie ze standardowym harmonogramem serwisowym – z uwzględnieniem przebiegu, czasu oraz warunków eksploatacyjnych przewidzianych przez konstruktorów.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Czy w każdym nowym samochodzie trzeba wykonywać dodatkową wymianę oleju po dotarciu silnika?

Nie. Producenci nie stawiają takiego wymogu, warto jednak potraktować tę czynność jako inwestycję w trwałość jednostki napędowej, zwłaszcza w pojazdach mocno eksploatowanych.

Jaki przebieg jest najczęściej wybierany na pierwszą wymianę oleju po dotarciu silnika?

Przyjmuje się zakres od 1000 do 3000 km przebiegu. Przy czym w przypadku jednostek po remoncie lub silników wysokoobciążonych zakres ten może być krótszy.

Czy pierwsza wymiana oleju powinna obejmować także olej przekładniowy?

W typowych warunkach eksploatacji większość producentów nie przewiduje odrębnej, bardzo wczesnej wymiany oleju przekładniowego, ale w pojazdach pracujących w trudnych warunkach lub po remoncie zespołu napędowego często rozważa się kontrolę jego stanu.

Czy przy pierwszej wymianie oleju można zmienić klasę lepkości SAE względem oleju fabrycznego?

Zmiana klasy lepkości SAE względem oleju zalanego fabrycznie powinna być zawsze zweryfikowana z dokumentacją techniczną pojazdu. Instrukcja zwykle wskazuje dopuszczalne zakresy klas lepkości dla danej jednostki napędowej.

Czy pierwsza wymiana oleju po dotarciu silnika powinna być wykonana w ASO, czy może być przeprowadzona poza autoryzowanym serwisem?

Producent pojazdu nie zawsze wymaga, aby dodatkowa, wcześniejsza wymiana oleju była wykonywana w autoryzowanym serwisie. Ważniejsze jest zachowanie zgodności z parametrami oleju oraz prawidłowe wykonanie czynności.